{"id":40327,"date":"2021-07-21T15:26:11","date_gmt":"2021-07-21T19:26:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mastercam.com\/news\/blog\/obrobka-wieloosiowa-101-jak-to-dziala-i-jakie-przynosi-korzysci\/"},"modified":"2026-01-16T11:33:56","modified_gmt":"2026-01-16T16:33:56","slug":"obrobka-wieloosiowa-101-jak-to-dziala-i-jakie-przynosi-korzysci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mastercam.com\/pl\/community\/blog\/obrobka-wieloosiowa-101-jak-to-dziala-i-jakie-przynosi-korzysci\/","title":{"rendered":"Obr\u00f3bka wieloosiowa 101: Jak to dzia\u0142a i jakie przynosi korzy\u015bci?"},"content":{"rendered":"\n

W miar\u0119 jak automatyzacja i Przemys\u0142 4.0<\/a> szturmem zdobywaj\u0105 \u015bwiat produkcji, obr\u00f3bka wieloosiowa staje si\u0119 powszechnym tematem dyskusji w warsztatach na ca\u0142ym \u015bwiecie. Pow\u00f3d? Obr\u00f3bka wieloosiowa umo\u017cliwia szybsz\u0105, bardziej z\u0142o\u017con\u0105 obr\u00f3bk\u0119 przy mniejszym nak\u0142adzie pracy ludzkiej.<\/p>\n\n

Czym jest obr\u00f3bka wieloosiowa?<\/h2>\n\n

Tradycyjne frezowanie istnieje od ponad 200 lat, ale frezowanie 3-osiowe zosta\u0142o wynalezione dopiero w 1861 roku, kiedy to firma Brown & Sharpe stworzy\u0142a frezark\u0119 uniwersaln\u0105. Maszyna ta, podobnie jak wszystkie tradycyjne frezarki 3-osiowe, mog\u0142a porusza\u0107 si\u0119 w trzech kierunkach liniowych. Obr\u00f3bka sta\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej wydajna w latach 50-tych XX wieku wraz z debiutem obr\u00f3bki sterowanej numerycznie. <\/p>\n\n

Najnowsza innowacja technologiczna, obr\u00f3bka wieloosiowa<\/a>, rozszerza mo\u017cliwo\u015bci ruchu tradycyjnej maszyny 3-osiowej. Zamiast porusza\u0107 si\u0119 wzd\u0142u\u017c trzech prostych osi liniowych, maszyny wieloosiowe mog\u0105 porusza\u0107 si\u0119 w czterech lub wi\u0119cej kierunkach, dodaj\u0105c osie obrotowe i r\u00f3wnoleg\u0142e osie liniowe. Niekt\u00f3re nowoczesne centra wieloosiowe mog\u0105 wykorzystywa\u0107 dziewi\u0119\u0107 osi, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 wykorzystuje tylko cztery lub pi\u0119\u0107. <\/p>\n\n

Jak dzia\u0142aj\u0105 maszyny wieloosiowe?<\/h2>\n\n

Trzy osie tradycyjnej pionowej maszyny 3-osiowej to X, Y i Z: lewo-prawo, do-dal i g\u00f3ra-d\u00f3\u0142. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 3-osiowych centr\u00f3w frezarskich ma nieruchomy st\u00f3\u0142 i ruchomy frez, kt\u00f3ry porusza si\u0119 wzd\u0142u\u017c tych trzech osi; czasami frez porusza si\u0119 tylko wzd\u0142u\u017c osi Z, podczas gdy st\u00f3\u0142 porusza si\u0119 wzd\u0142u\u017c osi X i Y. Ten konkretny styl obr\u00f3bki \u015bwietnie nadaje si\u0119 do prostszych czynno\u015bci, takich jak wiercenie otwor\u00f3w i ci\u0119cie kraw\u0119dzi. <\/p>\n\n

\"Schemat<\/figure>\n\n

Maszyny 4-osiowe dzia\u0142aj\u0105 na wszystkich trzech tradycyjnych osiach – X, Y i Z – a tak\u017ce na dodatkowej osi: osi A (obr\u00f3t wok\u00f3\u0142 osi X) lub osi B (obr\u00f3t wok\u00f3\u0142 osi Y). Maszyny 5-osiowe dzia\u0142aj\u0105 na osiach X, Y, Z, A i B. Maszyny wieloosiowe mog\u0105 korzysta\u0107 z dziewi\u0119ciu osi: osi liniowych (X, Y i Z), osi obrotowych (A, B i C – kt\u00f3re obracaj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 osi Z) oraz r\u00f3wnoleg\u0142ych osi liniowych (U, V i W). R\u00f3wnoleg\u0142e osie liniowe poruszaj\u0105 si\u0119 w kierunkach X, Y i Z. Rozwa\u017cmy pinol\u0119 na maszynie pionowej: g\u0142owica by\u0142aby przesuwana w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142 w kierunku Z, ale ruch pinoli w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142 by\u0142by kontrolowany za pomoc\u0105 osi W. W operacjach wieloosiowych wszystkie cztery do dziewi\u0119ciu osi obrabiarki s\u0105 zaanga\u017cowane jednocze\u015bnie. Wyobra\u017a sobie, \u017ce trzymasz w d\u0142oni cz\u0119\u015b\u0107. Gdyby\u015b by\u0142 maszyn\u0105 3-osiow\u0105, m\u00f3g\u0142by\u015b przesuwa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 tylko w g\u00f3r\u0119, w d\u00f3\u0142, w lewo, w prawo, do siebie i od siebie. Gdyby\u015b by\u0142 maszyn\u0105 4-osiow\u0105, m\u00f3g\u0142by\u015b przesuwa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 we wszystkich tych kierunkach, jednocze\u015bnie przechylaj\u0105c j\u0105 od lewej do prawej. Gdyby\u015b by\u0142 maszyn\u0105 5-osiow\u0105, m\u00f3g\u0142by\u015b doda\u0107 do swojego repertuaru przechylanie cz\u0119\u015bci do przodu i do ty\u0142u, i tak dalej. <\/p>\n\n

Zastosowania obr\u00f3bki wieloosiowej<\/h2>\n\n

Ka\u017cdy warsztat mo\u017ce skorzysta\u0107 z technik wieloosiowych. Poniewa\u017c frez narz\u0119dziowy mo\u017ce porusza\u0107 si\u0119 wzd\u0142u\u017c tak wielu osi, obr\u00f3bka wieloosiowa mo\u017ce umo\u017cliwi\u0107 kompletn\u0105 obr\u00f3bk\u0119 przy u\u017cyciu tylko jednej konfiguracji i kr\u00f3tszych narz\u0119dzi. Nie ma potrzeby, aby operator pozostawa\u0142 w gotowo\u015bci do wyjmowania i ustawiania cz\u0119\u015bci w k\u00f3\u0142ko. Dzi\u0119ki tej mo\u017cliwo\u015bci mo\u017cna zaoszcz\u0119dzi\u0107 mn\u00f3stwo czasu i pieni\u0119dzy – mniejsze ryzyko b\u0142\u0119du u\u017cytkownika podczas konfiguracji, mniejsza liczba wymaganych godzin, kr\u00f3tszy czas realizacji, wysoka powtarzalno\u015b\u0107 i lepszy interfejs z Przemys\u0142em 4.0. Obr\u00f3bka wieloosiowa poprawia r\u00f3wnie\u017c wyko\u0144czenie powierzchni, poniewa\u017c narz\u0119dzie porusza si\u0119 stycznie po powierzchni cz\u0119\u015bci. <\/p>\n\n

Obr\u00f3bka wieloosiowa jest z natury bardziej wydajna ni\u017c obr\u00f3bka 3-osiowa, ale ka\u017cdy typ ma swoje zalety. W przypadku cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re wymagaj\u0105 jedynie wywiercenia otwor\u00f3w po bokach lub na obwodzie, obr\u00f3bka 4-osiowa mo\u017ce by\u0107 wystarczaj\u0105ca do obr\u00f3bki w jednym ustawieniu. W przypadku bardziej skomplikowanych cz\u0119\u015bci, takich jak elementy medyczne z pochylonymi powierzchniami i cz\u0119\u015bci lotnicze o z\u0142o\u017conej geometrii i w\u0105skich tolerancjach, konieczna mo\u017ce by\u0107 obr\u00f3bka w pi\u0119ciu lub wi\u0119cej osiach. <\/p>\n\n

Oto bran\u017ce, kt\u00f3re powszechnie wykorzystuj\u0105 obr\u00f3bk\u0119 wieloosiow\u0105:<\/p>\n\n